Tên đề án: “Đánh giá việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia của các địa phương ở vùng Đông Nam Bộ so với các địa phương ở vùng đồng bằng sông Cửu Long”

Chủ nhiệm đề án: TS Trịnh Hoàng Hồng Huệ

Đơn vị: Trường Đại học Kinh tế – Luật

Mã số: ĐA2025-34-01

Địa điểm: Trường Đại học Kinh tế – Luật

Quyết định nghiệm thu số …../QĐ-ĐHQG ngày ….. /…../2026 của Giám đốc ĐHQG-HCM;

Chủ tịch Hội đồng:

Tóm tắt Đề án

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm tổng hợp, so sánh và đánh giá toàn diện quá trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (KH, CN, ĐMST và CĐSQG) tại các địa phương thuộc vùng Đông Nam Bộ (ĐNB) và vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Trên cơ sở tiếp cận hệ thống và liên vùng, kết quả nghiên cứu cho thấy các địa phương đã quán triệt đầy đủ quan điểm chỉ đạo của Đảng, thể hiện quyết tâm chính trị và tinh thần chủ động trong việc cụ thể hóa Nghị quyết thành các chương trình hành động và kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện phát triển thực tiễn. Qua đó, bước đầu hình thành khung chính sách phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số mang tính vùng, góp phần định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên tri thức và công nghệ. Tuy nhiên, thông qua phân tích so sánh, nghiên cứu cũng chỉ ra những khác biệt đáng kể giữa các địa phương và giữa hai vùng về năng lực tổ chức thực hiện, mức độ đầu tư nguồn lực, chất lượng hạ tầng số, khả năng hấp thụ và làm chủ công nghệ, cũng như hiệu quả liên kết nội vùng và liên vùng. Trong khi vùng ĐNB thể hiện rõ vai trò đầu tàu về đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao và hệ sinh thái khởi nghiệp, thì vùng ĐBSCL vẫn đang đối diện với nhiều rào cản về thể chế, nhân lực và nguồn lực đầu tư, đặc biệt trong việc gắn kết khoa học, công nghệ với tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp và phát triển bền vững. Nếu thiếu cơ chế điều phối vùng đủ mạnh và thiếu các công cụ chính sách dẫn dắt, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW khó có thể tạo ra sức lan tỏa đồng đều và bền vững trên phạm vi cả nước. Trên cơ sở các phát hiện nghiên cứu, đề án đã kiến nghị một hệ thống giải pháp và chính sách khả thi, có trọng tâm và đột phá, được thiết kế theo cách tiếp cận phân tầng và định hướng năng lực, phù hợp với đặc điểm phát triển của từng nhóm địa phương. Theo đó, nghiên cứu nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá khoa học, đồng bộ và có khả năng so sánh; tiêu chuẩn hóa phương pháp đo lường và báo cáo; hoàn thiện khung pháp lý, quy trình và thủ tục triển khai; đồng thời thiết kế các cơ chế thử nghiệm, chính sách tài chính và công cụ hỗ trợ đặc thù nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Bên cạnh đó, các giải pháp về phát triển nguồn nhân lực, thu hút và trọng dụng nhân tài, đẩy mạnh số hóa công tác quản trị và giám sát trên nền tảng dữ liệu thời gian thực được xác định là những trụ cột then chốt. Đặc biệt, nghiên cứu đề xuất củng cố và thể chế hóa các cơ chế hợp tác chiến lược giữa Thành phố Hồ Chí Minh và ĐHQG-HCM như một “hạt nhân tri thức” có vai trò dẫn dắt, lan tỏa và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho toàn vùng. Trên cơ sở đó, các kiến nghị được hệ thống hóa theo nhóm chủ thể và tác động kỳ vọng, qua đó tạo lập cơ sở tham mưu quan trọng nhằm chuyển hóa tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW thành năng lực thực thi thực chất, đồng bộ và có sức lan tỏa, góp phần thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của vùng trong giai đoạn phát triển mới.